* Finansowanie szczepień określonych w części I i II odbywa się w
oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm. 1).
1 Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone Dz. U. z 2005 r. Nr 94,
poz. 788, Nr 132, poz. 1110, Nr 138, poz. 1154, Nr 157, poz.1314, Nr 164, poz. 1366 i Nr 179, poz. 1485
oraz z 2006 r. Nr 75, poz. 519, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 143, poz. 1030, Nr 169, poz. 1411, Nr 170,
poz. 1217, Nr 191, poz. 1410, Nr 227, poz. 1658 i Nr 249, poz. 1824.
I.A. Szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży według wieku
Wiek
Szczepienie przeciw
Uwagi
1 rok życia
w ciągu 24 godzin po urodzeniu
WZW typu B - domięśniowo (pierwsza dawka)
GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG
Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy powinno być wykonane jednocześnie ze szczepieniem przeciw
WZW typu B lub w dowolnym momencie przed wypisaniem
dziecka z oddziału noworodkowego.
Patrz również "Informacje uzupełniające" - część III PSO.
zakażeniom HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie (pierwsza dawka)
Drugą dawkę szczepionki WZW typu B należy podać w 6-8 tygodniu życia jednocześnie z pierwszą dawką
szczepionki DTP, a dawkę trzecią na przełomie 6 i 7 miesiąca życia. Trzy dawki szczepienia podstawowego
DTP podawane są w odstępach 6-8 tygodniowych.
Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw krztuścowi szczepionką pełnokomórkową (DTPw) należy
zastosować domięśniowo szczepionkę bezkomórkową (DTaP) w cyklu obowiązkowego szczepienia DTP. W przypadku
orzeczenia całkowitego przeciwwskazania do szczepienia przeciw krztuścowi należy zastosować szczepionkę
DT wg wskazań producenta.
Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO.
Trzy dawki szczepienia podstawowego przeciw HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b podawane są w odstępach 6-8
tygodniowych. Szczepionkę przeciw HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami, np.
DTP, IPV, WZW typu B, ale w oddzielnych iniekcjach lub w postaci preparatów skojarzonych np. DTaP-HIB,
DTP-IPV-HIB, DTaP-IPV-HIB, DTaP-IPV-HIB-HBV - preparaty te nie są finansowane ze środków znajdujących się
w budżecie Ministra Zdrowia.
Patrz również "Informacje uzupełniające" - część III PSO.
3-4 miesiąc życia (po 6-8 tygodniach od poprzedniego szczepienia)
POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa)
(pierwsza dawka)
zakażeniom HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie (druga dawka)
Szczepienie przeciw POLIOMYELITIS dzieci w 1 roku życia pierwsze dwie dawki - szczepionką inaktywowaną
IPV. Pierwsza dawka na przełomie 3 i 4 miesiąca życia podawana jest jednocześnie z drugą dawką
szczepionki DTP. Druga dawka w 5 miesiącu życia podawana jest jednocześnie z trzecią dawką szczepionki
DTP.
5-6 miesiąc życia (po 6-8 tygodniach od poprzedniego szczepienia)
Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do
szczepienia, należy ją podać po upływie nie wcześniej niż po 4 tygodniach od wyzdrowienia.
POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa)
(trzecia dawka)
zakażeniom HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie
Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego DTP i trzecia dawka uzupełniająca szczepienia
podstawowego przeciw polio. Dzieci z przeciwwskazaniami do podania preparatu zawierającego komórkowy
komponent krztuśca, które w 1 roku życia otrzymały trzy dawki DTaP, należy zaszczepić domięśniowo
czwartą dawką DTaP.
Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego przeciw HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b.
POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką atenuowaną poliwalentną OPV (1,2,3 typ wirusa)
Pierwsza dawka przypominająca szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (komponent bezkomórkowy).
Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO.
Pierwsza dawka przypominająca - szczepionka atenuowana (OPV).
Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do
szczepienia, należy ją podać po upływie co najmniej 2 miesięcy od wyzdrowienia.
Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO.
Szczepieniu podlegają wyłącznie dziewczęta nie szczepione w 10 roku życia.
Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do
szczepienia. Szczepionkę należy podać po upływie, co najmniej 2 miesięcy od wyzdrowienia.
Szczepieniu podlegają wyłącznie dziewczęta nie szczepione w 10 lub 11 roku życia. Podawane w wywiadzie
przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia.
Szczepionkę należy podać nie wcześniej niż po 4 tygodniach od wyzdrowienia.
14 rok życia
WZW typu B - domięśniowo, 3-krotnie w cyklu 0, 1, 6 miesięcy
BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie lub domięśniowo szczepionką Td
Szczepienie należy podać młodzieży w gimnazjum (I lub II klasa). Nie należy szczepić osób uprzednio
zaszczepionych podstawowo przeciw WZW typu B w ramach szczepień zalecanych lub obowiązkowych.
Nie przewiduje się podawania dawek przypominających.
Dawka przypominająca. Szczepienie można podać jednocześnie (tzn. w ciągu 24 godz.) z jedną z dawek
szczepionki przeciw WZW typu B w oddzielnej iniekcji.
szkoła ponad- podsta- wowa
19 rok życia lub ostatni rok nauki w szkole
BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie lub domięśniowo szczepionką Td
Trzecia dawka przypominająca, nie powinna być podana wcześniej niż po upływie 5 lat od ostatniej dawki
szczepionki Td.
I.B. Szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie
Szczepienie przeciw
Osoby podlegające szczepieniu
Uwagi
WZW typu B - domięśniowo
-
osoby wykonujące zawody medyczne narażone na zakażenie,
-
uczniowie średnich i policealnych szkół medycznych, studenci akademii medycznych i innych uczelni wyższych kształcących na kierunkach medycznych,
-
w ciągu pierwszego roku szkolnego akademickiego,
-
osoby z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV (domownicy oraz osoby przebywające w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych),
-
chorzy z przewlekłym uszkodzeniem nerek, zwłaszcza osoby dializowane oraz z przewlekłym uszkodzeniem wątroby o etiologii wirusowej, autoimmunologicznej, metabolicznej lub alkoholowej, w szczególności z przewlekłym zakażeniem HCV,
-
zakażeni HIV a także dzieci z wrodzonym lub nabytym defektem odporności,
-
osoby przygotowywane do zabiegów wykonywanych w krążeniu pozaustrojowym.
Szczepienia podstawowe w/g schematu: 0, 1, 6 miesięcy.
Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo przeciw WZW typu B.
Rutynowych szczepień przypominających nie przewiduje się.
Schemat szczepienia według wskazań lekarza oraz producenta.
Przewiduje się dawki przypominające szczepionki dla osób z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza osób
dializowanych oraz z niedoborami odporności. U tych osób należy stosować dawki przypominające w celu
utrzymania stężenia przeciwciał anty HBs powyżej poziomu ochronnego (10 j.m./l).
ZAKAŻENIOM HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie
-
dzieciom do ukończenia 2 roku życia nie zaszczepionym w schemacie podstawowym od 2 miesiąca życia - dawkowanie wg wskazań producenta szczepionki.
Cykl szczepień dla dzieci w 1 lub 2 roku życia nie zaszczepionych w schemacie podstawowym od 2 miesiąca
życia. Można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami, np. DTP, IPV, WZW typu B, ale w oddzielnych
iniekcjach lub w postaci preparatów skojarzonych np. DTaP-HIB, DTP-IPV-HIB, DTaP-IPV-HIB,
DTaP-IPV-HIB-HBV - preparaty te nie są finansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministra
Zdrowia.
Patrz również "Informacje uzupełniające" - cześć III PSO.
BŁONICY - podskórnie szczepionką monowalentną (d, D), lub skojarzoną ze szczepionką przeciwtężcowi (Td, DT)
-
ze wskazań indywidualnych,
-
osoby ze styczności z chorymi na błonicę,
-
w zależności od sytuacji epidemiologicznej.
Szczepienia w zależności od sytuacji epidemiologicznej - o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony w
drodze rozporządzenia przez Ministra Zdrowia lub w drodze rozporządzeń wydawanych przez wojewodów.
DUROWI BRZUSZNEMU - podskórnie szczepionką monowalentną (Ty), lub skojarzoną ze szczepionką przeciwtężcowi (TyT)
-
ze wskazań indywidualnych,
-
w zależności od sytuacji epidemiologicznej.
Szczepienia w zależności od sytuacji epidemiologicznej - o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony w
drodze rozporządzenia przez Ministra Zdrowia lub w drodze rozporządzeń wydawanych przez wojewodów.
WŚCIEKLIŹNIE - domięśniowo lub podskórnie
-
ze wskazań indywidualnych, osoby podejrzane o zakażenie wirusem wścieklizny.
Patrz również "Informacje uzupełniające" - cześć III PSO.
TĘŻCOWI - podskórnie
-
ze wskazań indywidualnych, osoby narażone na zakażenie tężcem,
-
w zależności od sytuacji epidemiologicznej.
Szczepienie w zależności od sytuacji epidemiologicznej o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony.
II. Szczepienia zalecane niefinansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministra Zdrowia, patrz "Informacje uzupełniające" (cz. IV PSO)
Szczepienie przeciw
Szczególnie zalecane osobom
Uwagi
WZW typu B - domięśniowo; dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
-
osobom, które ze względu na tryb życia lub wykonywane zajęcia są narażone na zakażenia związane z uszkodzeniem ciągłości tkanek lub poprzez kontakt seksualny,
-
przewlekle chorym o wysokim ryzyku zakażenia nieszczepionym w ramach szczepień obowiązkowych,
-
chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych,
-
dzieciom i młodzieży, nie objętym dotąd szczepieniami obowiązkowymi,
-
osobom dorosłym, zwłaszcza w wieku starszym.
Zaleca się szczepienia podstawowe, w cyklu 0, 1, 6.
Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo.
Osobom przewlekle chorym podawać dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty HBs
powyżej poziomu ochronnego (10 j.m./l).
Dawki przypominające podawać według wskazań lekarza oraz producenta.
WZW typu A - domięśniowo; dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
-
osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i pośredniej endemiczności zachorowań na WZW typu A,
-
osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz przy konserwacji urządzeń służących temu celowi,
-
dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które nie chorowały na WZW typu A.
ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE - podskórnie; dawkowanie wg wskazań producenta
-
osobom nie szczepionym przeciw odrze, śwince i różyczce w ramach szczepień obowiązkowych należy podać dwie dawki szczepionki w odstępie co najmniej 4 tygodni. U osób wcześniej szczepionych przeciw odrze lub różyczce szczepionkami monowalentnymi należy traktować jako szczepienie przypominające,
-
młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w środowiskach dziecięcych (przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie), dla zapobiegania różyczce wrodzonej szczególnie nieszczepionym w 13 roku życia lub, jeżeli od szczepienia podstawowego w 13 roku życia minęło więcej niż 10 lat.
Podawane w wywiadzie przebycie zachorowań na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do
szczepienia, należy ją podać nie wcześniej niż po 4 tygodniach od wyzdrowienia. Nie szczepić w okresie
ciąży. Przez 3 miesiące po szczepieniu nie należy zachodzić w ciążę.
GRYPIE - dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
ze wskazań klinicznych i indywidualnych:
-
przewlekle chorym (astma, cukrzyca, niewydolność układu krążenia, oddychania, nerek),
-
w stanach obniżonej odporności,
-
osobom w wieku powyżej 55 lat,
ze wskazań epidemiologicznych:
-
pracownikom ochrony zdrowia, szkół, handlu, transportu, oraz innym osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą ludzi.
Według wskazań producenta. Szczepionki ważne są tylko jeden rok ze względu na coroczne zmiany składu
według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.
KLESZCZOWEMU ZAPALENIU MÓZGU - dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
-
przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby: w szczególności osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasu, stacjonującemu wojsku, funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej, rolnikom, młodzieży odbywającej praktyki oraz turystom i uczestnikom obozów i kolonii.
Szczepienie według wskazań producenta.
ZAKAŻENIOM HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie; dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
-
dzieciom od 3 roku życia nie objętym szczepieniami dla zapobiegania zapaleniom opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicy, zapaleniom nagłośni itp.
Szczepienia według wskazań producenta.
Szczepienie przeciw
Szczególnie zalecane osobom
Uwagi
BŁONICY, TĘŻCOWI - domięśniowo lub podskórnie Td; dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
-
osobom dorosłym powyżej 19 roku życia (szczepionym podstawowo) pojedyncze dawki przypominające, co 10 lat, a nieszczepionym w przeszłości - szczepienie podstawowe,
-
osobom w podeszłym wieku, które ze względu na wykonywane zajęcia są narażone na zakażenie.
ZAKAŻENIOM STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE - domięśniowo lub podskórnie; dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
Szczepionka nieskoniugowana /polisacharydowa/
-
osobom w wieku powyżej 65 roku życia,
-
dzieciom powyżej 2 roku życia oraz dorosłym z grup ryzyka (w tym chorującym na przewlekłe choroby serca i płuc, cukrzycę, chorobę alkoholową, nabyte zaburzenia odporności, osobom po splenektomii) - dawkowanie wg wskazań producenta.
Szczepionka skoniugowana
-
dzieciom od 2 miesiąca życia do 2 roku życia - dawkowanie wg wskazań producenta,
-
dzieciom w wieku 2-5 lat z grup ryzyka np. uczęszczające do żłobka, przedszkola lub z chorobami przewlekłymi, w tym zaburzenia odporności - dawkowanie wg wskazań producenta.
ZAKAŻENIOM NEISSERIA MENINGITIDIS - domięśniowo lub podskórnie, dawkowanie wg wskazań producenta szczepionki
Szczepionka nieskoniugowana /polisacharydowa/
-
dzieciom powyżej 2 lat i dorosłym - dawkowanie wg wskazań producenta.
Szczepionka skoniugowana
-
od 2 miesiąca życia - dawkowanie wg wskazań producenta.
ŻÓŁTEJ GORĄCZCE
-
wyjeżdżającym za granicę, wg wymogów kraju docelowego, zgodnie z zaleceniami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych. Dotyczy w szczególności krajów Afryki oraz Ameryki Południowej.
Nie szczepić osób uczulonych na białko kurze.
Uwaga: również wykonanie szczepienia jest odpłatne.
WIETRZNEJ OSPIE - domięśniowo lub podskórnie, dawkowanie wg wskazań producenta szczepionki
-
osobom, powyżej 9 miesiąca życia, które nie chorowały na ospę wietrzną,
-
dzieciom i młodzieży z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji, które nie chorowały na ospę wietrzną.
WŚCIEKLIŹNIE - domięśniowo lub podskórnie, dawkowanie wg wskazań producenta szczepionki
-
osobom wyjeżdżającym do rejonów endemicznego występowania zachorowań na wściekliznę.
BIEGUNCE ROTAWIRUSOWEJ - doustnie, dawkowanie wg wskazań producenta szczepionki
-
dzieciom od 6 tygodnia życia do 24 tygodnia życia - dawkowanie wg wskazań producenta.
Szczepionkę przeciw rotawirusom można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami.
Zarejestrowane i dostępne na rynku polskim szczepionki mogą być stosowane w realizacji szczepień
obowiązkowych i zalecanych.
Należy stosować je zgodnie ze wskazaniami i zaleceniami producenta.
A. Szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu b (WZW typu B)
Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym do: 0; 1; 6 miesięcy. Pierwsza dawka podawana jest w ciągu 24 godzin po urodzeniu (najlepiej w ciągu 12 godzin), jednocześnie ze szczepieniem przeciw gruźlicy. Druga dawka szczepienia pierwotnego po 4-6 tygodniach od poprzedniej, jeśli to możliwe, jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecia dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego, po 6 miesiącach od pierwszej dawki.
Szczepienia młodzieży w 14 roku życia (gimnazjaliści). Szczepienie należy wykonać dawką dla dzieci lub dla dorosłych w zależności od wieku dziecka i zaleceń producenta w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy w czasie nauki w I lub II klasie. Szczepienia zaleca się rozpoczynać wiosną uczniom klasy I podając przed wakacjami dwie dawki, a dawkę trzecią - jesienią (w klasie II).
Szczepienia osób z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV narażonych w sposób szczególny na zakażenie (domownicy oraz osoby przebywające w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych) wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy. Nie przewiduje się podawania dawek przypominających.
Szczepienia osób poddawanych zabiegom dializ wykonuje się z zastosowaniem dawek szczepionki wskazanych przez producenta dla osób dializowanych.
Oznaczanie poziomu przeciwciał anty HBs u osób przewlekle chorych nie jest finansowane w ramach budżetu PSO.
Niedopuszczalne jest odmawianie wykonania zabiegu medycznego związanego z naruszeniem ciągłości tkanek w przypadku braku szczepienia przeciw WZW typu B.
Szczepienie podstawowe skojarzoną szczepionką potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 13-14 miesiącu życia.
Dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 10 roku życia, szczepieniem tym objęta jest cała populacja dzieci w w/w roczniku.
Wykonane w 7 roku życia szczepienie preparatem monowalentnym przeciw odrze nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce w 10, 11 lub 12 roku życia.
Dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej przeciwko odrze, śwince i różyczce w 11 i 12 roku życia należy wykonać wyłącznie u dziewcząt nieszczepionych w 10 i 11 roku życia.
Dzieci, które otrzymały dwie dawki skojarzonej szczepionki potrójnej przeciw odrze, śwince i różyczce w poprzednich latach życia, nie wymagają podawania trzeciej dawki tej szczepionki w 10, 11 lub 12 roku życia.
Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie wykonuje się po osiągnięciu masy ciała powyżej 2000 g.
Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przez matki HIV+ musi być poprzedzone konsultacją specjalistyczną.
Zgodnie z aktualną wiedzą, odstąpiono od oceny wielkości blizny poszczepiennej oraz obowiązkowej rewakcynacji dzieci i młodzieży. Z tego względu w 12 miesiącu życia konieczna jest kontrola wykonania szczepienia przeciw gruźlicy przy urodzeniu na podstawie dokumentacji medycznej pacjenta. Dzieci, które nie były zaszczepione przy urodzeniu, powinny w możliwie najkrótszym terminie otrzymać szczepionkę.
Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepionkę zabitą (IPV) jako pierwsze dwie dawki szczepienia. Pierwsza dawkę podaje się podskórnie lub domięśniowo na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego) jednocześnie z drugą dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, a drugą dawkę po 6 tygodniach jednocześnie z trzecią dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecią dawkę szczepionki IPV w ramach szczepienia podstawowego (uzupełniającą) należy podać w 16-18 miesiącu życia jednocześnie ze szczepionką DTP.
W 6 roku życia należy podać szczepionkę OPV.
Dzieciom mającym trwałe przeciwwskazania do szczepienia szczepionką żywą (OPV) należy wykonać szczepienia szczepionką zabitą (IPV) podskórnie lub domięśniowo.
E. Szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi
Szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi wykonywane są szczepionką DTP, trzykrotnie w odstępach, co 6 tygodni w 1 roku życia (szczepienie pierwotne) oraz jeden raz w 2 roku życia (szczepienie uzupełniające).
Pierwsza dawka szczepionki podawana jest w 2 miesiącu życia, po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B, jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw WZW typu B. Druga dawka - na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie ze szczepionką przeciw poliomyelitis (IPV). Trzecia dawka - w 5 miesiącu życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw poliomyelitis (IPV). Dawka czwarta - w 16-18 miesiącu życia, jednocześnie ze szczepionką inaktywowaną przeciw poliomyelitis (IPV).
Dzieciom mającym trwałe przeciwwskazania do szczepienia szczepionką komórkową przeciw krztuścowi należy zastosować szczepionkę DTaP z bezkomórkowym komponentem krztuścowym - trzykrotnie w 1 roku życia i jeden raz w 2 roku życia, według schematu DTP, jeżeli nie ma przeciwwskazań do szczepienia komponentem acelularnym, lub szczepionką DT, dwukrotnie w 1 roku życia i jeden raz w 2 roku życia. Wówczas w 2 miesiącu życia trzeba podać domięśniowo szczepionkę przeciw WZW typu B, a po 6 tygodniach jednocześnie zaszczepić pierwszą dawką DT (podskórnie) i pierwszą dawką szczepionki POLIO (IPV - podskórnie). Po następnych 6 tygodniach podać: drugą dawkę szczepionki DT (podskórnie) i jednocześnie - drugą dawkę szczepionki POLIO (IPV - podskórnie).
F. Szczepienia przeciw haemophilus influenzae typu b
Szczepienia przeciwko zakażeniom Haemophilus influenzae typu b wykonywane są u dzieci w 1 i 2 roku życia. Szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typu b, wykonywane są według wskazań producenta, zależnie od wieku osób szczepionych. Pierwsza dawka szczepionki powinna być podana w 2 miesiącu życia, jednocześnie z DTP i WZW typu B, a dalsze jednocześnie z kolejnymi dawkami szczepionki DTP. Pełen cykl szczepień powinien składać się z trzech dawek szczepienia pierwotnego, podawanych trzykrotnie w 1 roku życia oraz jednej dawki uzupełniającej podanej w 2 roku życia dziecka, o ile producent nie wskazuje innego schematu uodpornienia.
Dzieciom szczepionym od 6 do 12 miesiąca życia powinny być podane dwie dawki szczepionki, w cyklu szczepień pierwotnych oraz jedna dawka uzupełniająca, po roku od podania drugiej dawki.
Dzieciom powyżej 1 roku życia powinna być podana jedna dawka szczepionki.
Obowiązkowe szczepienia ochronne preparatami zakupionymi ze środków budżetu państwa wykonują wyłącznie ŚWIADCZENIODAWCY w ramach umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie podstawowej opieki zdrowotnej lub innego zakresu świadczeń (np. z zakresu medycyny szkolnej), o ile tak przewiduje zawarta umowa.
Dzieci rozpoczynające naukę w szkole powinny być szczepione na jesieni. Jest to uzasadnione następującymi względami:
szczepienia takie chronią dzieci przed zakażeniami w nowym środowisku,
dopiero na jesieni większość dzieci urodzonych w danym roku osiąga wiek wskazany w programie szczepień ochronnych,
zwykle wyprzedza sezonową zwyżkę zachorowań (styczeń - maj następnego roku kalendarzowego).
Jeżeli duża koncentracja szczepień utrudnia ich wykonanie, albo przemawiają za tym ważne względy organizacyjne, część szczepień (zwłaszcza dzieci kończących szkoły podstawowe lub ponadpodstawowe) można przeprowadzić w I połowie roku kalendarzowego. Wówczas należy szczepić wcześniej (przed wakacjami) dzieci kończące określony wiek w danym roku kalendarzowym - tzn. dopuszcza się wcześniejsze o około pół roku szczepione dzieci w wieku szkolnym, a nie przekładanie ich na kolejny rok kalendarzowy.
Określony w części I.A.PSO wiek dziecka należy rozumieć jak w przykładzie: dziecko, które ukończyło 3 lata jest w czwartym roku życia.
Odstęp między szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.
Odstęp między kolejnymi dawkami tej samej szczepionki powinien być zgodny z wskazaniami producenta.
Odstęp między różnymi szczepionkami nie zawierającymi żywych drobnoustrojów jest dowolny, z zachowaniem niezbędnego odstępu dla uniknięcia nałożenia się ewentualnego niepożądanego odczynu poszczepiennego na kolejne szczepienie.
Odstęp między szczepionką zawierającą żywe drobnoustroje a szczepionką nie zawierającą żywych drobnoustrojów jest dowolny, z zachowaniem niezbędnego odstępu dla uniknięcia nałożenia się ewentualnego niepożądanego odczynu poszczepiennego na kolejne szczepienie.
Szczepienia określone w części I i II są szczepieniami zleconymi przez Ministra Zdrowia do wykonania Narodowemu
Funduszowi Zdrowia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Z wyjątkiem szczepień przeciw WZW typu B pracowników wykonujących zawód medyczny, które to szczepienia jako
obowiązkowe są finansowane z budżetu Ministra Zdrowia, szczepienia ochronne wykonywane pracownikom zatrudnionym
lub podejmującym pracę na stanowiskach, których wykaz podany jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28
listopada 2005 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania
pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach (Dz.U. Nr 250, poz. 2113) są szczepieniami
finansowanymi w całości przez pracodawców.
I. Szczepienia przeciw wściekliźnie (poekspozycyjne)
Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania wściekliźnie u osób mających kontakt ze zwierzęciem chorym lub
podejrzanym o zachorowanie na wściekliznę. Przedstawiono również zasady immunoprofilaktyki czynno-biernej.
Rodzaj kontaktu ze zwierzęciem
Stan zdrowia zwierzęcia
Zapobieganie
w chwili narażenia
podczas obserwacji weterynaryjnej 15-dniowa obserwacja weterynaryjna może być stosowana wyłącznie w
odniesieniu do zwierząt takich jak pies i kot.
Brak ran lub kontakt pośredni
-
-
nie wymaga
Oślinienie zdrowej skóry
-
-
nie wymaga
Oślinienie uszkodzonej skóry, lekkie pogryzienia i zadrapania
zwierzę zdrowe
objawy wścieklizny
Rozpoczęcie podawania szczepionki z chwilą zaobserwowania objawów wścieklizny u zwierzęcia
zwierzę podejrzane o wściekliznę
zwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)
natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki - przerwać gdy zwierzę zdrowe
natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki + swoistej immunoglobuliny (lub surowicy)
zwierzę podejrzane o wściekliznę
zwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)
natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki + swoistej immunoglobuliny (lub surowicy) - przerwać gdy zwierzę zdrowe
zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, nie badane
-
natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki + swoistej immunoglobuliny (lub surowicy)
Swoiste zapobieganie czynne:
rozpoczęcie szczepienia wg skróconego (tj. poekspozycyjnego) schematu szczepień zgodnie z wskazaniami
producenta szczepionki - schemat podawania kolejnych dawek - w 0, 3, 7, 14, 30 dobie.
Swoiste zapobieganie czynno-bierne:
jak wyżej
+
jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki podaje się swoistą immunoglobulinę ludzką - 20 j.m./kg mc
Immunoglobulinę można podać do 7 dnia od czasu podania pierwszej dawki szczepionki.
Kwalifikacje do szczepienia przeciwko wściekliźnie przeprowadza specjalistyczna Poradnia Chorób Zakaźnych.
Uwaga:
Rozpoczęcie postępowania poekspozycyjnego można odłożyć do czasu potwierdzenia wścieklizny u zwierzęcia, o ile
zwierzę, które naraziło człowieka nie wykazywało objawów choroby podczas ekspozycji i jest możliwa jego
15-dniowa obserwacja weterynaryjna - dotyczy wyłącznie psa i kota.
Jeżeli została narażona osoba uprzednio szczepiona przeciwko wściekliźnie podaje się tylko dwie dawki
przypominające szczepionki wg schematu szczepienia w 0, 3 dobie. Nie należy wówczas podawać swoistej
immunoglobuliny (lub surowicy).
Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u zranionych osób.
Historia szczepień pacjenta
Ryzyko wystąpienia tężca
Niskie
Wysokie
nie szczepieni
lub
niekompletnie szczepieni
lub
historia szczepień niepewna
szczepionka Td lub T następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego wg schematu 0, 1, 6
miesiąc
szczepionka Td lub T
+
antytoksyna (LIT - swoista immunoglobulina 250/500 j.m. lub KAT - surowica przeciwtężcowa 3000 j.m.)
następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego wg schematu 0, 1, 6 miesiąc
szczepienie podstawowe lub przypominające
- ostatnia dawka więcej niż 10 lat temu
szczepionka Td lub T
- jedna przypominająca dawka
szczepionka Td lub T
- jedna przypominająca dawka
+
antytoksyna (LIT - swoista immunoglobulina 250/500 j.m. lub KAT - surowica przeciwtężcowa 3000 j.m.)
szczepienie podstawowe lub przypominające
- ostatnia dawka 5 - 10 lat temu
szczepionka Td lub T
- jedna przypominająca dawka
szczepionka Td lub T
- jedna przypominająca dawka
szczepienie podstawowe lub przypominające
- ostatnia dawka mniej niż 5 lat temu
